Uitvaart ten tijde van Corona: wat kan er wel?

Wat als iemand deze dagen komt te overlijden? Hoe geef je de uitvaart dan vorm? Wat kan en mag er nu niet? En wat kan en mag vooral wel? Ik zet graag een en ander voor u op een rij.

Op 13 oktober kondigde het kabinet wederom verscherpte maatregelen aan om verspreiding van het coronavirus te beperken en in het verlengde daarvan de druk op de reguliere gezondheidszorg te verminderen. Voor uitvaarten wordt een uitzondering gemaakt. Want ook nu nog kan een uitvaart in aanwezigheid van maximal 100 personen binnen en 250 personen buiten, worden georganiseerd, mits onderling 1,5 meter afstand houden voor de aanwezigen mogelijk is. Hiermee toont de overheid aan oog te hebben voor de situatie van nabestaanden in coronatijd.  

Opbaren thuis

Een overledene thuis opbaren is mogelijk. Thuis rouwbezoek ontvangen, kan ook, met de restrictie dat maximaal 3 personen uit een ander huishouden ontvangen mogen worden en maximaal 1 bezoek per dag. En uiteraard is nog steeds het advies geen handen te schudden,1,5 meter afstand te houden en geen mensen te ontvangen die grieperig zijn. Neem daarin uw verantwoordelijkheid, hoe verdrietig ook. Als uitvaartbegeleider houd ik mij ook aan deze adviezen in onze onderlinge contacten.

Uitvaartplechtigheid

Een uitvaartplechtigheid in een uitvaartlocatie kan georganiseerd worden in aanwezigheid van maximaal 100 personen binnen en 250 personen buiten. Omdat 1,5 meter afstand mogelijk moet zijn, heeft elke uitvaartlocatie bepaald wat bij hen op locatie het maximum aantal bezoekers is. En er wordt gewerkt met routes om nabestaanden en bezoekers te helpen onderling afstand te houden. Aanwezigen bij een uitvaart worden daarnaast verzocht hun contactgegevens te noteren. Deze worden alleen gebruikt voor bron- en contactonderzoek in geval van een coronabesmetting.

Voor iedereen van 13 jaar en ouder geldt een mondkapjesplicht in publieke binnenruimtes. Een mondkapje is lastig bij uitvaarten. Toch roepen uitvaartlocaties nabestaanden, bezoekers en medewerkers op om ook bij een uitvaart – en met name tijdens verplaatsingen in bijvoorbeeld een uitvaartcentrum of crematorium – een mondkapje te dragen: het is belangrijk om daar waar veel mensen samenkomen de besmettingskans zo veel mogelijk te beperken. En natuurlijk kunt u het mondkapje tijdelijk even afdoen, als u tijdens de plechtigheid een toespraak houdt.

Samenzijn na afloop

Ondanks dat de horeca voorlopig de deuren heeft moeten sluiten, blijft het op een uitvaartlocatie mogelijk om na een plechtigheid samen te zijn met familie, vrienden en/of bekenden en met elkaar herinneringen aan de overledene te delen onder het genot van een hapje en een drankje. Ook hiervoor geldt weer dat de gasten onderling 1,5 meter afstand zullen moeten houden. Iedereen zal daarom gevraagd worden te gaan zitten en zo min mogelijk rond te lopen. 

Betekenisvol afscheid nemen

Ook onder deze omstandigheden sta ik u graag terzijde om samen met u een betekenisvol afscheid te organiseren. Er zijn tal van mogelijkheden om mensen in uw omgeving die u normaliter wel zou hebben uitgenodigd aanwezig te zijn bij een afscheid, er toch bij te betrekken.

Bijvoorbeeld door mensen te vragen troostende woorden op een ansichtkaart of A4tje met de post naar u toe te sturen. Dit kunnen teksten zijn, maar ook tekeningen of foto’s, dierbare herinneringen aan degene die overleden is. Alle inzendingen kunnen vervolgens gebundeld worden in een boek of map. Of door gebruik te maken van een online condoleanceregister. Ook een manier is mensen te vragen hun steunbetuiging te filmen met mobiele telefoon en daar vervolgens een condoleancefilm van te maken.

Als alternatief voor een afscheid met een groot aantal aanwezigen, bieden veel afscheidslocaties de mogelijkheid het afscheid vanuit huis te volgen (livestream via internet). Of u kunt kiezen voor het laten maken van een opname die direct na de bijeenkomst met anderen gedeeld kan worden. En juist nu is het uiteraard ook waardevol de plechtigheid te laten filmen of fotograferen door een professional. Zodat u na het afscheid anderen er deelgenoot van kunt maken.

Een afscheid thuis in aanwezigheid van enkel het eigen gezin is ook een optie uiteraard. Als hiervoor wordt gekozen, dan kan het voor nabestaanden troostend zijn wanneer bij vertrek (of het langsrijden) van de rouwauto naar crematorium of begraafplaats de buren voor het raam of buiten voor de deur staan en de overledene zo uitgeleide doen. Er is vast een lieve buur die iets dergelijks voor u wil organiseren. Ook bijzonder is het wanneer op zo’n moment de buren de vlag halfstok hangen. Ik heb ook een keer meegemaakt dat de buren bloemen aan alle lantaarnpalen hadden gebonden: een prachtig liefdevol teken van verbondenheid in tijden van verdriet.

Tenslotte is het uiteraard altijd mogelijk om op een later kan moment een herdenkingsbijeenkomst te organiseren, waar dan alle tijd en ruimte is om samen met iedereen die u dierbaar is, herinneringen aan de overledene met elkaar te delen.

Liefdevol en betekenisvol afscheid nemen kan echt ook in deze bijzondere omstandigheden.
Ik sta u graag bij. Laten we goed voor elkaar zorgen!

Evelien de Ruiter
Stille Kracht Uitvaartbegeleiding